Tin RFI 25 tháng 07, 2012: Tổ chức Human Rights Watch hôm 25/07/2012, đã ra thông cáo cho biết hàng trăm ngàn người bị xem là nghiện ma túy đang bị giam giữ trái phép tại các trung tâm cai nghiện, nơi mà họ có thể đã bị tra tấn, bạo hành về thể xác và tình dục, thay vì được điều trị.

Trong báo cáo dài 23 trang tựa đề “Tra tấn nhân danh điều trị: Những vi phạm nhân quyền ở Việt Nam, Trung Quốc, Cam Bốt và Lào”, HRW nêu lên trường hợp các cá nhân đã từng bị giam ở bốn nước nói trên. Theo báo cáo này, hơn 350 ngàn người được xem là nghiện ma túy đang bị giam ở những trung tâm cai nghiện, với thời gian có thể lên tới 5 năm. Trong nhiều trại, họ bị giam chung với những người vô gia cư, người bệnh tâm thần và trẻ em đường phố.

Theo HRW, những người ở các trung tâm cai nghiện trong bốn nước nói trên thường là bị giam trái với ý muốn họ, bị cảnh sát bắt hoặc bị chính quyền địa phương và gia đình ép buộc “tự nguyện” đi cai nghiện.

Riêng tại Việt Nam, theo bản báo cáo của HRW, “liệu pháp lao động” là một phần của việc chữa trị cai nghiện theo quy định của luật pháp. Các trung tâm cai nghiện có phần nào giống như các trại lao động cưỡng bức, nơi mà hàng chục ngàn trại viên phải làm việc 6 ngày trên 7 để tham gia chế biến hạt điều hoặc sản xuất các mặt hàng khác. Ai mà từ chối làm việc hoặc vi phạm nội quy trại sẽ bị kỷ luật và một số người đã bị dùng nhục hình.

Báo cáo của HRW nêu lên trường hợp của một cựu trại viên từng bị bắt khi tìm cách trốn trại. Anh kể: “Đầu tiên họ đánh vào chân để tôi không thể chạy được nữa. Rồi họ dùng roi điện chích vào tôi và giữ tôi trong phòng giam phạt trong suốt một tháng”. Một người khác từng bị giam 4 năm trong một trung tâm cai nghiện ở Việt Nam thì cho biết họ không hề được chữa trị cai nghiện và khoảng mỗi tháng một lần, họ phải đi vòng quanh trại suốt hai tiếng đồng hồ, vừa đi vừa hô khẩu hiệu.

Báo cáo HRW nhắc lại là vào tháng 3 vừa qua, các cơ quan Liên hiệp quốc đã từng ra tuyên bố chung yêu cầu phải đóng cửa các trại cai nghiện ở các nước Trung Quốc và Đông Nam Á, đồng thời thả ngay lập tức các trại viên. Nhưng các nhà tài trợ quốc tế vẫn tiếp tục cấp tài trợ và các hỗ trợ khác cho nhiều trung tâm cai nghiện này. Đối với HRW, những trung tâm cai nghiện nói trên cần phải được đóng cửa và thay vào đó là đề ra những phương pháp chữa trị hiệu quả và tự nguyện đối với người nghiện ma túy.