Thưa quý độc giả,

Vụ thảm sát thường dân tại Syria vào cuối tuần trước đã khiến cả thế giới phẫn nộ, nhưng chính quyền Hoa Kỳ, vốn được coi như lãnh đạo hàng đầu của thế giới tự do, vẫn lẩn tránh vai trò chủ chốt của mình.

Xin mời quý vị đọc bài bình luận chính của  báo Washington Post, ngày 29 tháng 5, 2012, nhan đề “Đã đến lúc Mỹ lãnh đạo về Syria” (Time for U.S. leadership on Syria), do Vũ An Bài chuyển ngữ.

oOo

Những quan sát viên được Hội Đồng Bảo An LHQ phái tới  theo dõi một cuộc “đình chiến” hão huyền ở Syria đã biến thành người cộng thêm xác chết của những thường dân bị thảm sát. Tại Houla, một tập thể những làng nghèo khó ở gần thị trấn Homs, họ đếm được 108 xác chết sau vụ tàn sát hôm thứ Sáu (25-5) gây ra bởi lực lương dân quân được chính quyền hậu thuẫn. Trong số những người chết có 34 phụ nữ và 49 trẻ em.

Theo người phát ngôn của LHQ vào ngày thứ Ba 29 tháng 5, 2012, dưới hai chục người ở Houla chết vì đạn pháo kích từ xe tăng và pháo binh của chính phủ. Số còn lại bị bắn rất gần và thường bị đâm, bị cắt cổ và móc mắt. “Cả gia đình bị bắn trong nhà”, theo bản tin AP ghi lại lời của phát ngôn viên Rupert Colville.

Thật là kinh khủng, nhưng vụ tàn sát ở Houla không phải là duy nhất, nó chỉ được ghi nhận đầy đủ hơn những tội ác tràn lan của chế độ Bashar al-Assad trong những thị trấn và thành phố ở khắp Syria. Hơn một ngàn người đã chết từ khi Hội Đồng Bảo An, được sự phấn khởi hậu thuẫn của chính quyền Obama, ủy nhiệm đặc sứ Kofi Annan thực hiện kế hoạch hòa bình sáu điểm vào cuối tháng Ba.

Sứ mạng của ông Annan đã trở thành một trong những thất bại ngoại giao đắt giá nhất trong lịch sử LHQ. Nó đã để cho chế độ Syria tiếp tục tàn sát thường dân và đẩy nước này tới một cuộc nội chiến toàn diện. Nhưng ông Annan vẫn kiên trì: Vào ngày thứ Ba (29-5), ông đã gặp ông Assad ở Damascus để lập lại những lời kêu gọi vô ích về những bước tiến mà nhà độc tài sẽ không bao giờ thực hiện.

Chính quyền Obama cũng kiên trì, trong việc từ chối thi hành vai trò lãnh đạo của Hoa Kỳ, là điều cần thiết để chấm dứt các vụ thảm sát. Trong hai tháng qua, chính quyến Hoa Kỳ đã núp sau ông Annan. Bây giờ kế hoạch của ông đã trở thành nan giải, Mỹ lại bám vào một ý tưởng mới: Một thời gian chuyển tiếp chính trị tại Syria giống như những gì đã diễn ra tại Yemen, nơi một nhà độc tài đã bị áp lực phải từ chức. Kế hoạch này đã được gọi là “Mô hình Yemensky” vì yếu tố chính trong ảo tưởng mới của Bạch Ốc chẳng có gì khác hơn là ý kiến của Vladimir Putin – người hùng của Nga đã phải ráng sức để dẹp các vụ biểu tình đòi dân chủ ngay tại đất nước mình.

Theo một bản tường trình trên New York Times vào Chủ Nhật (27-5), Tổng Thống Obama hy vọng thuyết phục ông Putin trong cuộc gặp gỡ vào tháng tới, là Nga nên áp lực ông Assad từ chức, trao quyền cho một người kế nhiệm, để người này có thể tiến hành một giai đoạn chuyển tiếp tới dân chủ với phe đối lập.

Cơ may để ông Putin sẽ làm chuyện này không khá hơn bao nhiêu so với việc làm của ông Annan. Không có vẻ nhà lãnh đạo Nga muốn dân chủ tại Syria, vì điều này sẽ đưa tới việc trao quyền cho các nhà lãnh đạo không thiên về việc duy trì liên minh của chính quyền hiện tại. Ngay cả khi ông Putin có thể bị thuyết phục, ông ấy cũng không có phương tiện để ép buộc ông Assad và đồng bọn phải ra đi. Sự tin tưởng của ông Obama rằng ông Putin đã sẵn sàng để hợp tác với ông là không phù hợp với cách cư xử cũa “người hùng” gần đây – gồm cả việc ông ta bất ngờ bỏ một cuộc tới thăm Camp David đã được dự định trước.

Thực tế là chuyện chém giết tại Syria sẽ vẫn tiếp tục, và sự đe dọa tới quyền lợi chủ yếu của Hoa Kỳ tại khắp Trung Đông sẽ gia tăng, cho đến khi ông Obama ngừng nhờ cậy vào những người như ông Kofi Annan và Vladimir Putin để tránh cho ông khỏi trách nhiệm đáng lẽ phải gánh vác bởi một tổng thống Hoa Kỳ. Ông càng đợi lâu, giá càng lên cao – bằng mạng sống của trẻ thơ, trong số những thứ khác.